Moeders in Strijd – Franse documentaire onthult systemische doofpotpraktijken rond incest

Vertoning van de documentaire Moeders in Strijd (Mères en lutte) in de Assemblée nationale in Parijs.

De documentaire "Moeders in Strijd" (Mères en lutte), geregisseerd door Johanna Bedeau en geproduceerd door Mélissa Theuriau, vertelt het verhaal van drie moeders - Virginie, Pauline en Cynthia - die hun kinderen probeerden te beschermen tegen seksueel misbruik door de vader van hun kinderen, maar keer op keer stuitten op een systeem dat in plaats van te beschermen juist het tegenovergestelde doet.

Deze problematiek werd al eerder aan de kaak gesteld door een oproep van meer dan 500 moeders van het collectief Incesticide in de Assemblée nationale, waarbij getuigenissen werden voorgelezen door bekende artiesten. De ervaringen van Virginie, Pauline en Cynthia komen grotendeels overeen met die van de honderden andere moeders: de getuigenissen van de kinderen en bewijzen van misbruik worden genegeerd; de moeders worden door sociale diensten en justitiële instanties aangevallen, vernederd en als labiel bestempeld. De kinderen worden weggerukt bij hun beschermende moeder, geplaatst in een instelling, en een groot deel belandt vervolgens bij de dader.

Edouard Durand, kinderrechter, auteur en klokkenluider, die in de documentaire getuigt, brengt de uitzichtloze positie van beschermende moeders en hun kinderen aan het licht:

“De situatie van deze moeders is uitermate ingewikkeld, bijna — men zou kunnen zeggen — bij voorbaat verloren binnen het huidige maatschappelijk functioneren. Zij hebben alleen nog risicovolle opties: als zij het geweld onthullen waarover het kind heeft gesproken, riskeren zij alles te verliezen, naar de gevangenis te gaan en het gezag over hun kinderen kwijt te raken. Als zij niets zeggen, riskeren zij… precies hetzelfde.”

Pascal Cussigh, advocaat aan de balie van Parijs en voorzitter van CDP-Enfance (Comprendre, Défendre et Protéger l’Enfance), wijst in de documentaire op de structurele incompetentie binnen gerechtelijke expertises in deze zaken:

“De gerechtelijke expertise is als een klein proces binnen het grote proces. We hebben te maken met experts die niet zijn opgeleid in psychotrauma, die de signalen van psychotrauma niet herkennen. Er bestaat zelfs geen verplichting voor de expert om contact op te nemen met de psycholoog die het kind begeleidt.”

Hij benadrukt daarnaast dat rechters de conclusies van deze incompetente experts vaak vrijwel automatisch volgen, zonder zelfstandig te toetsen of de expertise degelijk is uitgevoerd.

Pauline Rongier, advocate aan de balie van Parijs, benadrukt in de documentaire dat de traditionele rechtspraak in deze zaken faalt:

“Helaas speelt de gerechtelijke procedure bij deze zaken zich nauwelijks af in de rechtbank. In feite zijn we gedwongen gebruik te maken van sociale media, de pers en andere media om de zaak vooruit te helpen. Uiteraard is mijn beroep advocaat: pleiten in de rechtbank. Maar tegenover deze inertie – en nog erger, het omkeren van gerechtelijke besluiten – heb ik geen andere keuze.”

De getuigenissen van de moeders en de analyses van deze professionals tonen dat het probleem systemisch is. Het collectief Incesticide, dat meer dan 500 getuigenissen uit Frankrijk heeft verzameld, ontving ook tientallen brieven uit België, Zwitserland en Engeland. Dit toont duidelijk aan dat deze problematiek zich niet beperkt tot Frankrijk, maar een fenomeen is dat in veel Europese landen voorkomt. Er bestaan verschillende activistische groepen op internationaal niveau, maar zij krijgen nog te weinig persaandacht.

De documentaire biedt een indringend beeld van een schandaal van absurde proporties: een systeem dat de slachtoffers straft en de daders beloont, zo waanzinnig dat het nauwelijks te geloven is. Je kunt de documentaire hieronder volledig in het Frans bekijken:

Danielle Billen